Günümüzde Çim dersek, Futbol sahaları, golf alanları, parklar, yaz tatili için tercih edilen büyüklü küçüklü otellerin bahçeleri, şezlongları üzerinde günü birlik gidilen plaj kulüpleri yazlık bahçelerinin kışlık bahçelerinin olmazı toprağı örten çimler bir anda geliverir aklımıza.
Ve Bahar aylarında genellikle hafta sonları gidilen su başlarına kümelenmiş piknik alanlarının çevresi ,, toprak yüzeyini alabildiğince yeşile boyayan uçsuz bucaksız çoğu tek yıllık çimenlikler,, doğanın ta kendisidir.
Çimenlik demişken!
Avcı toplayıcılıktan Mezopotamya'da ilk yerleşik düzene geçen, medeni insanları baz almıştık! Oysa ki
Göbeklitepe'nin gözle görülen gerçekliliği somut olarak gün yüzüne çıkarılsa da, bu yapıların neolotik yani çanak-çömleksiz bir dönemde yapıldığını, insan medeniyet tarihinin baştan yazılmasına neden olabilecek bu yerin ve etrafında toprak altında bulunan yerlerin hala gizeminin saklanıyor olması düşündürücüdür.
Sümer ve Mısır medeniyetlerinden 7 bin yıl önce kurulduğu bilimsel bulgularla kanıtlanan Göbeklitepe'de yapılan araştırmalar ve elde edilen bulgular doğrultusunda önemli kültür bitkisi olan ve yüzlerce genetik varyasyonu bulunan buğdayın atasının ilk olarak Göbekli Tepe eteklerinde yetiştiği ve 12.000 yıllık deneyimi ile buğday ve buğday ununu kullandığı ortaya çıktı.
Yine de yazısal ve işaretsel belgelere dayalı çim türlerinin bu tarihlerden yaşadığımız günümüze dek gelen serüvenine devam edelim.
Tarıma başlayan ve medeniyete adım atan insanlık , bu dönemde bazı hayvan türlerini de evcilleştirmeyi başarmıştır. İlk evcilleştirilen kurtlardan evrimleşen köpeklerin, yanında keçileri koyunları büyük baş hayvanlar eşekler ve orta Asya steplerinden gelen atlar daha sonraları toprak işlemede kullanılmış ve tarıma katkı sağlayıp antik dönem insanlarının işlerini kolaylaştırmışlardır.
Eti, sütü, yünü, derisi yanında, taşıma ve tarımsal üretimde kullanılmak için evcilleştirilmiş bu hayvanların beslenmesi için gerekli besinlerin sağlanmasında, tahıl artıkları ve doğal olarak topraklarda yetişen mevsimsel ve çok yıllık çim türlerini sayabiliriz.
Bunun yanında hayvanların dışkılarının da tarım için gerekli toprağın organik maddece zenginleştirilmesi açısından önemi anlaşılmaya başlanmıştır.
Gelişen hayvancılık faaliyetlerinde sürülerin otlatılma gereksiniminden dolayı bu işle uğraşmaya başlayan milat öncesi insanlık sürülerine yeni otlaklar aramaya başlamışlardır. Rakımsal farklılık gösteren taze otlakların peşine düşmüşlerdir. Gezer göçer sürücülük nihayetinde bir çok çim türünnde sindirilemeyen tohumları hayvan dışkıları ile daha da fazla ekosistemde ki topraklara yayılmıştır.
Günümüzde yapılan bilimsel araştırmalarda poa yani çim türleri tohumlarının yüzde 40 ile yüzde atmışı
otçul hayvanların midesinde parçalanmadan dışarı atılıp tekrar filizlendiği tespit edilmiştir.
Tekerleğin icadı ile atların, eşeklerin, öküzlerin yük dolu arabaları çekmekte kullanılması uzakları yakın etmesi devrim niteliğindeydi. Buğdaygillerin medeniyetler arasında ticaretinin yapılması çim türlerinin daha fazla bölgeye yayılmasını sağlamıştır. Farklı iklimlere adapte olmaya başlayan çim türleri evrim süreçlerine devam etmişlerdir.
Levent ÖZCAN
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder